Aan de slag met jongeren­participatie

Jij wil maatschappelijke impact maken bij jongeren. Goed bezig! De vraag die ik je altijd stel, is: kijk je écht door de ogen van jongeren? Staan jongeren aan het roer tijdens de ontwikkeling, of baseer je toch te veel op eigen aannames? Veel organisaties doen (per ongeluk) dat laatste, waardoor je uiteindelijk niet raak schiet. Laat mij je helpen.

Wat is jongeren­participatie?

Door jongerenparticipatie overbrug je de kloof tussen wat jij wil aanbieden en wat jongeren nodig hebben. Het gaat verder dan de doelgroep betrekken. Het betekent dat jongeren meedoen, meepraten en meebeslissen over zaken die voor hen belangrijk zijn. Je geeft ze een stem en neemt hun perspectieven, ideeën en ervaringen bloedserieus in de ontwikkeling van je aanbod. Sterker nog: je creëert ruimte voor jongeren om invloed uit te oefenen. Jongerenparticipatie gaat namelijk over empowerment: jongeren aan het roer, samen met jou.

 “Jongeren vragen naar hun mening is belangrijk. Anders wordt alles bedacht door volwassenen. Dat is toch gek, als het juist voor ons bedoeld is? Als een organisatie kiest voor jongerenparticipatie, vind ik het wel belangrijk dat ze vervolgens wat met onze input doen. Anders voelen we ons niet serieus genomen.”

Amber, 16 jaar

Voordelen van jongeren­participatie

  • Jongeren brengen frisse ideeën en perspectieven in je organisatie, die je niet altijd zelf kunt verzinnen.
  • Je zet in op maximale betrokkenheid en loyaliteit.
  • Je laat zien dat diversiteit en inclusie belangrijk zijn, want je omarmt stemmen en perspectieven van jongeren.
  • Je draagt bij aan talentontwikkeling en toekomstig leiderschap van jongeren, omdat je hen een stem geeft.
  • Je krijgt waardevolle inzichten in behoeften, voorkeuren en trends, wat leidt tot betere producten, diensten en relaties.

Hoe werkt jongeren­participatie?

Het logo van Young Inspiration is een schakelaar. Samen zetten we jongerenparticipatie AAN binnen jouw organisatie. Elk project is maatwerk, maar grofweg doorlopen we de volgende stappen.

1. De bedoeling

Waarom wil je jongeren betrekken? En wat hebben zij daaraan? De antwoorden op deze vragen vormen de basis van onze samenwerking. Ze helpen ons altijd gefocust te blijven op wat we willen bereiken met jongerenparticipatie.

2. De (huidige) situatie

Hoe zijn jongeren momenteel betrokken bij je organisatie? Wat werkt al goed, en waar is nog ruimte voor verbetering? Samen brengen we de situatie in kaart en brengen we dat wat al gebeurt met elkaar in verbinding.

3. De rondvraag

Jongeren hebben veel informatie, maar: je moet het ze wel eerst vragen. In deze stap gaan we naar hen toe en stellen we alle vragen waar we écht nieuwsgierig naar zijn. In deze stap haal je ideeën en verhalen op die je later kunt gebruiken in je aanpak.

4. De doelen

Stippen op de horizon zijn de doelen van je aanpak. Er is veel mogelijk als het om participatie gaat. En jongeren? Die vragen we om feedback. Zo weten we zeker dat de doelen relevant zijn.

5. De vormen

Samenwerken kan op veel manieren: van panelgesprekken tot pizzasessies en van jongerenraden tot straatinterviews. Verschillende jongeren krijgen energie van verschillende vormen. In deze stap oefenen we daarmee.

6. De scherpstelling

Participatie is een kwestie van doen, scherpstellen en opnieuw proberen. We blijven dus flexibel en stellen onze aanpak continu bij op basis van feedback en resultaten.

7. De verbinding

Je aanpak is bijna geladen! Eerst leggen we verbindingen binnen en buiten je organisatie. Bijvoorbeeld door het aanstellen van aanvoerders, of door via het netwerk van jongeren nóg meer jongeren te vinden.

8. De stroom

Je aanpak staat nu AAN! Je hebt een kickstart gegeven aan jongerenparticipatie.

Na deze stappen (die uitgebreider staan beschreven in mijn whitepaper) heb je het vermogen om jongerenparticipatie zélf te organiseren. Natuurlijk blijf ik je sparringpartner als je dat wil, maar je bent niet meer van mij afhankelijk.

Jongeren­participatie bij NUOVO

Vraag
NUOVO Scholen is een Utrechtse onderwijsorganisatie met 15 middelbare scholen, van gymnasium tot praktijkonderwijs. Het oude leerlingenstatuut bleek verouderd en nauwelijks bekend bij jongeren. De vraag: hoe maak je afspraken die leerlingen wél begrijpen, herkennen en zelf belangrijk vinden?

Samenwerking
Op 11 scholen gingen leerlingen onder begeleiding van Young Inspiration aan de slag. 

Ze onderzochten het oude document, haalden meningen op bij hun klasgenoten en bespraken samen wat moest blijven, wat beter kon en wat écht ontbrak. In een eindsessie werden alle inzichten samengebracht en omgezet naar een nieuwe versie. Young Inspiration begeleidde het schrijfproces en hielp de leerlingen hun ideeën te vertalen naar een frisse, toegankelijke tekst.

Impact
Het resultaat kreeg een nieuwe naam: NUOVO Leerlingafspraken. Geen formeel statuut, maar duidelijke afspraken die door leerlingen zelf zijn gemaakt. Daarmee voelen zij zich eigenaar en is er binnen NUOVO nu een document dat écht gedragen wordt door de jongeren waarvoor het bedoeld is.

“We hebben heel fijn samengewerkt met Marjolein en YI. Dankzij haar inspanningen lukte het om leerlingen van verschillende scholen betrokken te krijgen en met elkaar in gesprek te laten gaan over wat ze belangrijk vinden. Het heeft geleid tot een mooie set afspraken in zoveel mogelijk begrijpelijke taal.”

Chris Zintel, Bestuursadviseur Nuovo Scholen

Jongeren­participatie bij Univé

Vraag
Univé zocht naar manieren om jongerenparticipatie vorm te geven. Ze wilden structureel advies en ideeën ophalen bij deze doelgroep.

Samenwerking
In oktober 2020 startte ik met tien jongeren het Univé Jongerenteam. Ik verzorgde de werving en begeleidde maandelijkse bijeenkomsten. Ook medewerkers van Univé werden door mij begeleid, wat draagvlak en enthousiasme creëerde.

Na een succesvolle proefperiode van vier maanden werd de samenwerking voortgezet. In 2021 droeg ik het project over aan een nieuwe coördinator, maar ik blijf betrokken als sparringpartner en verzorg nog altijd de werving van nieuwe jongeren.

Impact
Univé wil luisteren naar en leren van toekomstige generaties. Met het Jongerenteam halen ze samen het geluid van jongeren binnen. Het team adviseert maandelijks over campagnes, communicatie-uitingen en thema’s zoals duurzaamheid en onboarding van stagiaires. Een coördinator begeleidt de jongeren en zorgt voor verbinding binnen de organisatie. Benieuwd? Check de website van het Jongerenteam.

“Dankzij Marjoleins kennis en ervaring met het werken met jongeren en haar netwerk, hebben wij een diverse groep jongeren aangetrokken. Haar open houding, praktische werkwijze en enthousiaste aard waren heel belangrijk voor het succes.”

Michelle Rienks, Manager Formule en Strategie
en Merk en Communicatie

Jongeren­participatie bij Belastingdienst en Dienst Toeslagen

Vraag
De Belastingdienst en Dienst Toeslagen wilden leren van jongeren wat hun perspectief was op belasting betalen en de Belastingdienst. Hoe kunnen zij jongeren betrekken bij hun processen en uitleggen waarom belasting betalen belangrijk is?

Samenwerking
Ik organiseerde tussen september en november 2023 vijf interne sessies met het kernteam jongerenparticipatie en drie sessies met een diverse groep jongeren tussen de 15 en 27 jaar.

In deze sessies werkten we aan de stappen die nodig zijn voor effectieve jongerenparticipatie. Op 7 maart 2024 organiseerden we een groot event bij de Belastingdienst, waar we samen met de jongeren ons advies presenteerden.

Impact
Het advies werd goedgekeurd door de Belastingdienst en Dienst Toeslagen. Er is nu draagvlak voor de oprichting van een Jongerenteam, en de voorbereidingen voor deze nieuwe aanpak van jongerenparticipatie zijn in volle gang. 

Dit najaar start de DenkTank Jongeren. Ongeveer 15 jongeren tussen de 15 en 27 jaar zullen beide organisaties, gevraagd én ongevraagd, advies geven over hoe de dienstverlening en communicatie beter kunnen. 

“Marjolein is deskundig, weet jongeren te bereiken en actief te betrekken. Ze zet afwisselende en effectieve werkvormen in en denkt mee om ervoor te zorgen dat we als organisatie stappen vooruit blijven zetten.”

Eline Ophorst, Adviseur interactie van de direct Particulieren

Student­participatie bij ROC Midden Nederland

Vraag
ROC Midden Nederland vroeg mij om studentparticipatie op te zetten. Hoe willen studenten betrokken zijn bij onderwijs en welke vormen passen goed bij hen?

Samenwerking

Ik werkte samen met onderwijsteams en studenten aan een passende aanpak. Variatie in de aanpak was belangrijk, want de school heeft twaalf colleges.

We onderzochten welke participatievormen het beste werkten en probeerden verschillende vormen uit. We haalden waardevolle feedback op van studenten en werkten met de teams aan een duurzame en strategische aanpak.

Impact
Aan het eind van het project schreef ik het boekje ‘Winnaars van Morgen’, met daarin verhalen, inzichten en adviezen van studenten. Dit boekje werd breed gedeeld binnen de organisatie en leidde tot een bijeenkomst waarin teams de opbrengsten meteen konden toepassen. Dit project verankerde studentparticipatie in alle beleidsplannen.

“Het eindproduct is confronterend, verrassend en
inspirerend tegelijkertijd. Topper!”

Vincent de Bijl, toenmalig Directeur Onderwijs en Innovatie

Jongeren­participatie bij Gemeente Schagen

Vraag
De gemeente Schagen wilde jongeren van 12 tot 21 jaar meer betrekken bij beleid. Ze vroegen mij om een verkenning te begeleiden. We wilden samen met jongeren onderzoeken hoe zij een samenwerking met de gemeente zien en wat de beste manier is om jongerenparticipatie vorm te geven.

Samenwerking
Met jongeren uit Schagen en omgeving organiseerden we vier jongerensessies.

We verzamelden ervaringen, bespraken belangrijke thema’s en werkten plannen voor jongerenparticipatie uit. De werving was in mijn handen. Met ondersteuning van het jongerenwerk, sportverenigingen en scholen brachten we 11 jongeren bij elkaar. Om intern draagvlak te creëren, werkten we nauw samen met gemeentecollega’s.

Impact
Samen met jongeren legden we tips en ideeën vast in een advies. Dit leidde tot goedkeuring voor een Jongerenteam, dat ook andere jongeren betrekt en activiteiten organiseert.

“Samen met jongeren gingen we op verkenning hoe we hen kunnen betrekken. Dankzij Marjolein en de betrokkenheid van jongeren zelf, hebben we nu een stevige basis voor jongerenparticipatie in onze gemeente.”

Beleidsmedewerker Sociale Ontwikkeling Gemeente Schagen

Jongeren­participatie bij Pensioenfonds PGB

Vraag
Pensioenfonds PGB wilde jongeren meer betrekken bij besluitvorming en de transitie naar nieuwe pensioenregelingen. Ze zochten naar manieren om jongerengeluid op te halen en draagvlak te creëren onder jonge deelnemers. Nu het pensioenstelsel ingrijpend verandert met de invoering van de Wet toekomst pensioenen is het essentieel dat de stem van jongeren wordt gehoord bij de keuzes die gemaakt worden.

Samenwerking
Ik begeleidde interne creatieve sessies om bestaande en nieuwe vormen van jongerenparticipatie te verkennen.

Samen met medewerkers uit verschillende disciplines binnen PGB bedachten we plannen en checkten deze bij jongeren. We adviseerden over het verbeteren van bestaande vormen en brachten nieuwe mogelijkheden in kaart.

Impact
Pensioenfonds PGB rolt op dit moment meerdere vormen van jongerenparticipatie uit, waaronder het verbeteren van het contact via WhatsApp en het oprichten van een jongerenpanel. Daarnaast is er voortaan een permanente plek beschikbaar voor een jongere aan de bestuurstafel.

“Dankzij Marjoleins inzet en expertise hebben we waardevolle inzichten gekregen en concrete stappen kunnen zetten om jongeren meer te betrekken bij onze organisatie. Haar aanpak is innovatief en effectief, en ze weet precies hoe ze jongeren kan motiveren en betrekken bij complexe onderwerpen, zoals ook pensioenen.”

Jochem Dijckmeester, Voorzitter bestuur Pensioenfonds PGB

Jongeren­participatie bij Regionaal Werkbedrijf Flevoland

Vraag
De Rijksoverheid wil jeugdwerkloosheid aanpakken en jongeren actief betrekken bij de plannen. Maar hoe doe je dat als onderwijsinstelling, gemeente of werkgeversorganisatie? Het Regionaal Werkbedrijf Flevoland vroeg mij om deze organisaties te inspireren.

Samenwerking
We organiseerden drie bijeenkomsten voor regionale organisaties, waarbij zij zelf aan de slag gingen met het vormgeven van jongerenparticipatie.

Deze sessies werden samen met jongeren opgezet en waren daarmee meteen een voorbeeld van effectieve participatie.

Impact
We hebben tientallen organisaties in Flevoland geïnspireerd over hoe zij jongeren kunnen betrekken bij hun aanpak van jeugdwerkloosheid. Bij alle drie de bijeenkomsten waren veel jongeren aanwezig om samen te werken aan de plannen.

“Wat heb ik veel geleerd van de verschillende manieren waarop je jongeren kunt betrekken bij een bijeenkomst: op zo’n manier dat ze zich veilig en gehoord voelen. Marjolein, dank je voor je inspiratie, energie, toegankelijkheid en creativiteit. Ik betrek je een volgende keer graag weer!”

Mery Redjopawiro, Projectleider jeugdwerkloosheid

Tips over jongerenparticipatie ontvangen?
Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief.