Jongeren en politiek: laten we niet over ze praten, maar met ze

Ruim 400.000 jongeren mogen deze maand voor het eerst stemmen tijdens de Tweede Kamerverkiezingen. Hoewel veel jongeren het stemmen belangrijk vinden, vragen ze zich af: wat heeft het eigenlijk voor zin? In mijn werk hoor ik vaak dezelfde geluiden terug: “Ik stem wel, maar ik zie geen effect.” Dat gevoel van afstand komt niet uit de lucht vallen. Hoe kan het anders? 

Politiek voelt voor veel jongeren als iets van volwassenen, met ingewikkelde woorden en verre besluiten. Oplossingen blijven vaak vaag, de impact op jongeren blijft onderbelicht en jongeren zijn zelden onderdeel van de oplossingen. Kortom: er wordt veel over jongeren gepraat, maar te weinig met hen.

Bovendien zie je nog weinig jongeren ín de politiek. Terwijl het juist inspirerend is als jongeren anderen zien die hun stem gebruiken. Denk aan jongeren zoals Quin Blokzijl in het Europees Parlement. Hij brengt nieuwe ideeën, maar ook eigen bereik mee: jongeren weten als geen ander hoe ze hun generatie online in beweging krijgen.

Thema’s die jongeren boeien
Als ik met jongeren praat, hoor ik dezelfde thema’s terug die ook in onderzoek van Pointer naar voren komen:

Woningnood: “Ik slaap al een half jaar bij een vriend op de bank.”
Klimaat:  “Er wordt veel verpest voor mijn toekomst.”
Stijgende kosten: “Ik heb drie baantjes om mijn kamer te betalen.”
Mentale gezondheid: “Ik heb stress over hoe ik het allemaal moet redden.”

Achter elk thema zit een jongere die probeert zijn of haar plek te vinden in een wereld die niet altijd op hen is ingericht. Juist daarom is het zo belangrijk om hun ervaringen serieus te nemen.

Luisteren, ook als het geen campagnetijd is
Politiek draait te vaak om zenden, waar jongeren vragen om iets anders: een gesprek. Niet “kijk mij eens”, maar: “hoe kunnen we samenwerken?” Luisteren hoort niet alleen bij een campagnemoment, maar bij een constante houding.

Tijdens het Verkiezingsdebat voor jongeren zagen we politici hun best doen om te luisteren. Mooi om te zien, maar het moet geen uitzondering zijn. Want stel dat het lukt om jongeren naar de stembus te krijgen: wat heb je dan bereikt? 

Echte betrokkenheid gaat verder dan één hokje rood kleuren. Het vraagt om structurele verbindingen, nieuwe vormen van samenwerken en het besef dat jongeren een onmisbaar deel van de oplossing zijn.

Een boodschap voor politici en jongeren
Aan politici: ga naar jongeren toe. Luister. Ga in dialoog, ook als het geen verkiezingstijd is. Betrek hen structureel bij je werk, want je hebt écht hun perspectief nodig om beleid te maken. Dat raakt namelijk hun toekomst.

Aan jongeren: als je niet stemt, weet je zeker dat er niets verandert. Blijf van je laten horen, juist als je het gevoel hebt dat niemand luistert. Word luider.

We hebben jongeren nodig voor toekomstbestendige oplossingen rond wonen, klimaat en mentale gezondheid. Politiek kan simpelweg niet om deze groep heen. En zolang dat nog niet vanzelfsprekend is, blijf ik me inzetten om de stem van jongeren hoorbaar te maken.

Wil je weten hoe je jongeren betrekt? Lees ook: Zo maak je jongeren mede-onderzoeker of gebruik onze vergadertool over jongerenparticipatie.

Jongeren­participatie bij Univé

Vraag
Univé zocht naar manieren om jongerenparticipatie vorm te geven. Ze wilden structureel advies en ideeën ophalen bij deze doelgroep.

Samenwerking
In oktober 2020 startte ik met tien jongeren het Univé Jongerenteam. Ik verzorgde de werving en begeleidde maandelijkse bijeenkomsten. Ook medewerkers van Univé werden door mij begeleid, wat draagvlak en enthousiasme creëerde.

Na een succesvolle proefperiode van vier maanden werd de samenwerking voortgezet. In 2021 droeg ik het project over aan een nieuwe coördinator, maar ik blijf betrokken als sparringpartner en verzorg nog altijd de werving van nieuwe jongeren.

Impact
Univé wil luisteren naar en leren van toekomstige generaties. Met het Jongerenteam halen ze samen het geluid van jongeren binnen. Het team adviseert maandelijks over campagnes, communicatie-uitingen en thema’s zoals duurzaamheid en onboarding van stagiaires. Een coördinator begeleidt de jongeren en zorgt voor verbinding binnen de organisatie. Benieuwd? Check de website van het Jongerenteam.

“Dankzij Marjoleins kennis en ervaring met het werken met jongeren en haar netwerk, hebben wij een diverse groep jongeren aangetrokken. Haar open houding, praktische werkwijze en enthousiaste aard waren heel belangrijk voor het succes.”

Michelle Rienks, Manager Formule en Strategie
en Merk en Communicatie

Tips over jongerenparticipatie ontvangen?
Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief.