Onlangs werd bekend dat de provincie Drenthe probeert jongeren terug te halen die voor studie of werk zijn vertrokken. Ze willen met jongerenonderzoek graag achterhalen wat hen weer naar de provincie kan lokken. Als je het mij vraagt, kan zo’n aanpak een stuk sterker. Wil je jongeren behouden of terughalen? Begin dan op tijd en bouw al veel eerder een duurzame relatie met hen op.
Ik zie het vraagstuk van vertrekkende jongeren vaker terugkomen bij gemeentes waarmee ik werk, vooral bij kleine en middelgrote gemeentes. Veel van hen zetten in op korte termijn oplossingen, zoals het verbeteren van voorzieningen, het bouwen van woningen of het aanbieden van werk. Maar dat is niet genoeg. Volgens mij zegt geen enkele jongere: “Als er genoeg huizen zijn, dan kom ik terug.” Of: “Als ik werk kan vinden, dan kom ik terug.” Jongeren weten vaak namelijk nog helemaal niet wat ze later willen. Wat dan wél werkt? Een band creëren met jongeren en hen van jongs af aan het gevoel geven dat ze een stem hebben die ertoe doet binnen de gemeente. Het helpt om jongeren in je gemeente of provincie te behouden.
Langetermijndenken in plaats van snelle fixes
Ik help veel gemeentes op deze manier met jongerenparticipatie. Neem bijvoorbeeld Schagen. Daar zetten we nu een jongerenteam op met tien diverse jongeren. Zij denken mee over beleidsplannen voor de toekomst, organiseren activiteiten voor jongeren, en zijn betrokken bij de ontwikkeling van nieuwe voorzieningen, zoals een vernieuwd winkelaanbod of een skatebaan. Dit team is er niet alleen om feedback te geven, maar ook om zelf met ideeën te komen en ze uit te voeren. Zo voelen jongeren zich echt betrokken bij hun omgeving en zien ze hun eigen ideeën werkelijkheid worden.
Wat kun je als gemeente of provincie doen?
1. Investeer in duurzame relaties: Begin niet pas met jongeren te praten als ze al vertrokken zijn. Betrek hen van jongs af aan bij je plannen. Organiseer regelmatig bijeenkomsten en zorg dat ze weten dat hun stem telt.
2. Denk niet in hokjes: Jongeren die nog op de middelbare school zitten, kunnen net zo goed samenwerken met jongeren die al studeren. Ze hebben allemaal waardevolle perspectieven die je kunt gebruiken om je gemeente aantrekkelijker te maken.
3. Kies meerdere vormen: In Maassluis heb ik samen met de gemeente verschillende vormen van jongerenparticipatie uitgeprobeerd. Van lesactiviteiten op scholen tot tijdelijke jongerenteams op middelbare scholen. Zelfs de wethouder kwam langs om te luisteren naar wat jongeren te zeggen hadden. Dit soort initiatieven helpen om jongeren zich gehoord en gewaardeerd te laten voelen.
4. Gebruik slimme tools: Kijk eens naar Eezie, een online platform in Zeeland. Jongeren vinden hier informatie over lokale evenementen, vacatures, stages, en studiemogelijkheden. Daarnaast biedt het platform mogelijkheden voor jongeren om hun mening te geven over verschillende onderwerpen die belangrijk zijn voor hun omgeving. Ze kunnen deelnemen aan polls, enquêtes, en meedenken over nieuwe initiatieven in Zeeland. Door op deze manier betrokken te blijven, voelen jongeren zich verbonden met hun regio, zelfs als ze tijdelijk elders wonen voor studie of werk.
Een eenvoudige oplossing waarmee je vergrijzing tegengaat? Die is er niet. Met jongerenparticipatie in allerlei vormen zet je wel een hele goede stap in de juiste richting. En natuurlijk zijn werkgelegenheid en voldoende woningen ook een must. Maar met een emotionele band kweek je waardering voor een regio. Enthousiasme. Een thuisgevoel. En dat is wat jongeren pas écht aan een gebied bindt.
Wil je meer weten hoe jongeren te behouden? Neem gerust contact op, ik help je graag verder.
