Het vertrouwen van jongeren in kraanwater versterken? Betrek ze bij de oplossing

Kraanwater? Daar kun je maar beter kritisch op zijn. Steeds vaker duikt deze boodschap op in de feeds van jongeren. Niet zo vreemd dus dat jongeren kraanwater wantrouwen. Waterbedrijven komen in actie met een online campagne om dat negatieve beeld recht te zetten. Maar is ‘zenden’ wel genoeg om jongeren te overtuigen dat kraanwater veilig is?

Waarom jongeren steeds vaker twijfelen aan kraanwater

Uit onderzoek blijkt dat ongeveer zes op de tien jongeren zich wel eens zorgen maken over kraanwater. Dat percentage ligt hoger dan bij andere leeftijdsgroepen. Influencers spelen daarin een grote rol: jongeren zien dezelfde boodschap meerdere keren voorbij komen op TikTok en Instagram, vaak verpakt in een persoonlijke en stellige toon. Die herhaling werkt. Twijfel onder jongeren groeit en vragen stapelen zich op.

Misinformatie over kraanwater: niet reageren is geen optie

Misinformatie onbeantwoord laten is simpelweg geen optie. Daarom is de campagne ‘Gaan met die kraan’ gelanceerd, een initiatief van de drinkwaterbedrijven en brancheorganisatie Vewin. Het doel? Jongeren online bereiken met feitelijke en betrouwbare informatie. Een duidelijke stap richting herstel van vertrouwen. Maar werkt alleen zenden wel, of is er meer nodig?

Campagne kraanwater jongeren: is zenden genoeg?

De vraag ‘hoe overtuigen we jongeren?’ staat centraal in de campagne. Logisch. Maar misschien moeten we het anders bekijken: wat gebeurt er als jongeren zélf meedenken? Als zij mee bepalen waar het gesprek over gaat, in plaats van dat het gesprek al voor hen is ingevuld?

Twijfel komt namelijk ergens vandaan. Vaak uit ervaringen, verhalen van anderen en beelden die blijven hangen. Uit gesprekken op school, in de kleedkamer, aan de keukentafel. Uit wat je ziet langskomen op je scherm en wie dat zegt.

Jongeren betrekken bij communicatie over kraanwater

Daarom zijn dit relevante vragen:

• Waardoor ontstaat die twijfel rond kraanwater?
• Wanneer voelt informatie betrouwbaar?
• Op welke plekken praten jongeren hierover met elkaar?
• Wat roept het woord ‘kraanwater’ bij hen op?
• Welke vormen van communicatie voelen geloofwaardig?

Als we alleen zenden, zoals in veel campagnes gebeurt, bestaat het risico dat we in een welles-nietes spel belanden. Precies het mechanisme dat influencers ook gebruiken. De vraag is of je met alleen zenden het vertrouwen in kraanwater bij jongeren echt herstelt.

Jongeren overtuigen van kraanwater? Laat ze zelf onderzoeken

Een alternatief: jongeren niet alleen informeren, maar ze actief betrekken bij het onderzoeken van het probleem. Niet uitleggen waarom kraanwater veilig is, maar samen verkennen waarom het vertrouwen onder druk staat.

Dat kan bijvoorbeeld door:

• Jongerenpanels die meedenken over hoe waterbedrijven communiceren
• Workshops waarin jongeren zelf misinformatie onderzoeken
• Prototypes maken voor scholen, sportclubs en festivals (denk aan posters, gespreksstarters, waterpunten)
• Kraanwaterflesjes uitdelen op events

De campagne van Vewin is een pilot, waarbij bereik en effect worden gemeten. Een logische vervolgstap? Juist jongeren betrekken bij die evaluatie. Wat werkt? Wat niet? Welke vervolgacties kunnen we samen uitzetten?

Meer weten over jongerenparticipatie

Bij Young Inspiration werk ik vaker op deze manier. Jongeren niet zien als doelgroep, maar als mede-onderzoeker. Ook in dit vraagstuk helpt die benadering om verder te komen dan losse boodschappen. In dit artikel lees je er meer over.

Voor organisaties die hiermee aan de slag willen: ik heb een waardevolle weggever gemaakt over hoe je jongeren inzet als onderzoeker. Die laat zien hoe je hen betrekt bij het ophalen van inzichten én bij het vormgeven van vervolgacties. In mijn whitepaper over jongerenparticipatie lees je daar ook over.