Als je al vaker belastingaangifte hebt gedaan, is het een kwestie van inloggen, controleren en verzenden. Maar wat als je voor de eerste keer aangifte moet doen? Of als je naast je bijbaan belegt, op Vinted verkoopt of een eigen onderneming hebt? Jongeren denken snel dat belastingaangifte doen ingewikkeld is. Door een gebrek aan kennis doen jongeren soms geen aangifte of vragen ze geen toeslag aan. Zonde, want gemiddeld laten ze hiermee 180 euro per jaar liggen.
In mijn werk hoor ik vaak dat jongeren afhaken uit onzekerheid. “Ik ben bang dat ik iets fout doe en dan juist moet betalen”, vertelde een jongere me. Dat zie ik vaker: de drempel om eraan te beginnen is hoog, de angst om fouten te maken nog hoger.
Platforms zoals Geldfit bieden handige video’s en stappenplannen. Maar als je niet eens weet dát je belasting terug kunt krijgen, zoek je er ook niet naar. Bovendien krijgt lang niet iedere jongere financiële kennis van huis uit mee. Sommige ouders helpen hun kinderen bij het doen van aangifte, maar veel jongeren moeten het zelf uitzoeken. En zonder duidelijke uitleg kan dat best ingewikkeld zijn
Jongeren aan tafel bij de Belastingdienst en Toeslagen
De Belastingdienst en Dienst Toeslagen zagen dit probleem ook. Jongeren zijn moeilijk te bereiken en hebben vaak geen idee wat ze moeten regelen. Dus hoe zorg je ervoor dat ze hun rechten benutten en niet afhaken?
Samen met jongeren en een intern team onderzocht ik hoe je structurele jongerenparticipatie binnen de Belastingdienst en Dienst Toeslagen vorm kunt geven. We vroegen jongeren niet alleen hoe ze betrokken wilden worden, maar ook waarover. Financiële educatie en communicatie waren thema’s die zij zelf aandroegen.
Op basis van deze verkenning gaven we het advies om een jongeren-denktank op te richten. Die denktank is er nu en komt elke maand bijeen om verschillende thema’s aan te pakken. Eén van de onderwerpen waar jongeren zich over buigen, is het lesmateriaal. Ze beoordelen onder andere belastingles.nl en kijken kritisch naar de toon en toegankelijkheid van communicatie. ‘Waarom klinkt dit zo formeel?’ of ‘Dit voelt alsof het voor mijn ouders is geschreven’. Juist zulke opmerkingen helpen om communicatie écht jongerenproof te maken.
Wat is mijn rol?
Ik ben inmiddels sparringpartner binnen deze denktank. Wat ik doe? Onder andere:
- Meedenken over strategie en proces
Ik zorg ervoor dat de jongerenparticipatie ook op de lange termijn effect heeft. - Focus aanbrengen
Niet alles kan tegelijk. Ik help bepalen welke onderwerpen prioriteit hebben en wat eventueel later kan. - Werkvormen aandragen
Ik bied methodes aan waarmee jongeren hun ideeën helder kunnen formuleren en presenteren. - Coördinatoren ondersteunen
Ik help hen bij het begeleiden van de denktank en het scherpstellen van de inhoud. - Meeleiden van bijeenkomsten
Soms stap ik naar voren om sessies te begeleiden, bijvoorbeeld als er een bredere groep jongeren betrokken wordt.
Elke jongere financieel voorbereid
Terug naar geldstress. In de verkenning op weg naar de DenkTank Jongeren zei een jongere treffend: ”Ik krijg op school kookles. Waarom geen belastingles? Stel dat ik niet kan koken, dan kan ik altijd nog eten bestellen. Maar belastingen? Dat moet je gewoon doen.”
Voor het mbo is er www.belastingles.nl. Hoe bereiken we een bredere groep jongeren? Alle jongeren moeten vroeg of laat belastingaangifte doen en krijgen met toeslagen te maken. Financiële educatie is geen ‘extraatje’, maar een basisvaardigheid.
Het Financieel Dagblad schreef al over het belang hiervan: hoe financiële educatie kan helpen schulden bij jongeren te voorkomen.
Jongeren en ik zijn het erover eens: financiële educatie moet structureel in het lesaanbod komen. Want belastingaangifte hoort bij volwassen worden. Laten we jongeren daar dan ook écht op voorbereiden.
