Jongerenraden worden steeds populairder om jongeren te betrekken bij beleid. Een prachtige kans om jongeren een stem te geven, zou je zeggen. Toch zie ik dat de praktijk weerbarstiger is. Neem de Friese gemeente Opsterland. Daar wilden ze een jeugdraad oprichten, maar vrijwel niemand meldde zich aan. Wat ging daar mis? En hoe kan het dan wél werken?
Veel meer gemeenten en organisaties hebben moeite om jongeren te vinden. Niet omdat jongeren niet willen meedenken, maar omdat het vaak niet duidelijk is wat ze precies gaan doen. Wat wordt er van hen verwacht? Maken jongeren wel écht impact straks? Hoe dan? Dit zijn belangrijke vragen waar je als organisatie vooraf goed over na moet denken. Een jongerenraad is namelijk geen kwestie van ‘we zetten een groep jongeren bij elkaar en dan komt het vanzelf goed’.
Tip 1: neem eerst een stapje terug
In de gemeente Schagen pakten ze dit slim aan. Daar startten ze eerst een verkenning: wat werkt voor jongeren? Wat past bij de stad? Hoe kunnen ze écht impact maken? Het resultaat? Geen jongerenraad, maar een jongerenteam dat zowel gevraagd als ongevraagd meedenkt. Deze jongeren doen meer dan alleen adviseren. Ze krijgen jaarlijks 10.000 euro budget om activiteiten voor de jeugd te organiseren. Dat maakt meedoen tastbaar: niet alleen praten over wat er moet veranderen, maar zelf de touwtjes in handen hebben en een verandering in gang zetten.
Tip 2: zorg voor intern draagvlak
Een jongerenraad instellen omdat het ‘moet’, maar vervolgens niets doen met hun adviezen? Dat prikken jongeren feilloos door. Jongerenparticipatie werkt alleen als je hun ideeën omarmt en ermee aan de slag gaat.
In Schagen werd het advies dat jongeren samen met mij opstelden, één op één overgenomen door de gemeente. Eén van hun aanbevelingen? “We willen een coördinator die niet bij de gemeente werkt, maar wel nauw samenwerkt.” Dit advies werd overgenomen, waardoor jongeren zich gehoord voelen en de samenwerking soepel verloopt.
Tip 3: vermijd de term ‘raad’
Een ander struikelblok is het imago van een jongerenraad. Als een jongerenraad voelt als een verlengstuk van de gemeenteraad, wordt de drempel om deel te nemen te hoog. De gedachten van jongeren die niet meedoen? Saai. Niet voor mij. Alleen voor serieuze, politieke types. Maar jongeren willen geen eindeloze vergaderingen en beleidsstukken doorspitten: ze willen actie, concrete resultaten en directe invloed.De juiste naam helpt hierbij. Denk aan termen als ‘jongerenambassadeurs’ of ‘jongerenonderzoekers’. Check altijd: wat straal je uit en klopt dat met wat de groep gaat doen? Laat jongeren vooral zélf de naam bepalen, zij weten het beste wat andere jongeren aanspreekt. In Schagen kozen jongeren voor het woord ‘jongerenteam’ omdat het de actieve rol uitstraalt die jongeren daar hebben.
Meer weten over de aanpak van jongerenparticipatie? Ik geef je alle handvatten die je moet weten in mijn gratis whitepaper.
