Je wilt jongeren betrekken bij beleid, plannen of projecten. Maar hoe zorg je dat je niet alleen de mondige studenten bereikt? Hoe kom je in gesprek met jongeren die je normaal gesproken niet spreekt, of die geen zin hebben in een formele uitnodiging?
Het antwoord is simpeler dan je denkt: ga naar hen toe en voer een wandelganggesprek. Niet met een vragenlijst of een pitch, maar met een open houding. Gewoon, even kletsen. Op het schoolplein, in de kantine, bij het skatepark of de supermarkt. Een korte, open ontmoeting.
Deze werkvorm is mijn absolute favoriet binnen jongerenparticipatie. Waarom? Omdat het precies doet wat zoveel andere methodes níet doen: jongeren bereiken in hun eigen omgeving, op hun voorwaarden.
Waarom wandelganggesprekken jongerenparticipatie versterken
In beleidsprocessen of participatietrajecten proberen we vaak jongeren op een georganiseerde manier te betrekken. Denk aan panels, brainstorms, focusgroepen. Niks mis mee. Maar daarmee mis je vaak net die ene groep: de jongeren die niet vanzelf hun hand opsteken. Die zich niet aanmelden. Die niet precies weten waar het over gaat, maar wel heel goed voelen wat er in hun wereld speelt.
Door gewoon op ze af te stappen, doorbreek je die kloof. Je bent ineens geen beleidsmaker of projectleider meer, maar een persoon die oprecht nieuwsgierig is. En dat voelen ze. Wandelganggesprekken voelen laagdrempelig en dat zijn ze ook! Juist de luchtigheid maakt ruimte voor eerlijke antwoorden, scherpe uitspraken en onverwachte inzichten. Als je jongeren wilt betrekken bij beleid, zijn dit de momenten waarin je écht iets leert.
Jongeren betrekken bij beleid begint met luisteren (niet met vragenlijsten)
Het mooie aan deze werkvorm jongerenparticipatie is dat je er geen voorbereiding voor nodig hebt. Je hoeft niets uit te printen, geen zaal te boeken, geen draaiboek te schrijven. Je hebt alleen jezelf nodig, een open houding en een beetje lef. Spreek jongeren aan zoals je ook een collega zou aanspreken. Laat beleidsjargon achterwege. “Hoi, ik ben benieuwd hoe jij deze plek ervaart. Mag ik je wat vragen?” is vaak al genoeg. Als je het maar écht meent.
De vragen die je stelt, mogen verrassend zijn. Sterker nog: hoe origineler je vraag, hoe puurder het antwoord. Vraag bijvoorbeeld: “Als jij hier de baas was, wat zou je dan veranderen?” Of: “Wat valt je hier altijd op, maar lijkt niemand te zien?” Laat het geen enquête worden, maar een écht gesprek. En let op: dit is geen moment om aantekeningen te maken. Stop je pen weg, zet je oren aan. Wat je onthoudt, is waarschijnlijk belangrijk genoeg om later op te schrijven. Wat je vergeet, was misschien niet zo relevant.
Deze vorm van jongerenparticipatie levert meer op dan je denkt
Natuurlijk kun je niet alle beleid maken op basis van losse gesprekken. Maar je kunt er wél je beeld mee aanscherpen. Je aannames mee toetsen. Je communicatie op aanpassen. En je project menselijker mee maken. Want dit is wat je terugkrijgt als je wekelijks een wandelganggesprek voert:
- Je bereikt jongeren die anders buiten beeld blijven
- Je krijgt inzichten die niet boven komen in formele gesprekken
- Je bouwt vertrouwen op, omdat je zonder agenda luistert
- Je hoort verhalen die blijven hangen
- Je verzamelt haakjes en invalshoeken voor communicatie, programma’s of beleid
En misschien wel het belangrijkste: je laat zien dat jongeren er voor jou wél toe doen. Niet alleen als ze uitgenodigd worden, maar gewoon, omdat ze er zijn.
Hoe maak je wandelganggesprekken onderdeel van je werk?
Je hoeft dit niet groots aan te pakken. Begin klein. Plan elke week tien minuten waarin je openstaat voor een gesprek met een jongere. Tijdens je lunchpauze op school. Als je wacht bij de balie van het buurthuis. Of op weg naar je volgende afspraak. Stel een paar goede vragen, luister met aandacht en laat het gesprek zijn werk doen. Hoe vaker je het doet, hoe makkelijker het wordt. En op een dag merk je: dit hóórt bij hoe ik werk. Het is geen extraatje, het is de basis. Zorg er ook voor dat de inzichten niet verdampen. Noteer wat je bijbleef. Deel het met je team. Gebruik het als haakje in een presentatie of beleidsstuk. En als het lukt: laat de jongere terughoren wat er met zijn of haar woorden gebeurde. Zo maak je het waardevol, voor beide kanten.
Wil je jongerenparticipatie opzetten die echt contact oplevert?
Wandelganggesprekken zijn een van de simpelste én krachtigste manieren om jongeren te betrekken bij beleid. Ze vergen geen grote investering, alleen wat aandacht en tijd. Maar ze leveren je een wereld op aan verhalen, perspectieven en verbinding. Wil je ermee aan de slag? Ik heb een praktische weggever voor je gemaakt met tips, voorbeeldvragen en handige do’s & don’ts. Alles overzichtelijk op één plek, zodat je vandaag nog kunt beginnen.
