Draai de kraan open en je verwacht schoon water. Maar de Maas staat onder druk: vervuiling uit landbouw, industrie en riooloverstorten maakt het steeds lastiger om aan Europese normen te voldoen. Drinkwaterbedrijven luiden de noodklok. Terwijl iedereen zoekt naar oplossingen, klinkt één stem nog te weinig: die van jongeren.
Jongeren leven straks met de gevolgen van keuzes die wij vandaag maken. Als de waterkwaliteit verslechtert, zijn zij het die in 2040 zoeken naar schaarse bronnen van schoon drinkwater. Zij die betalen voor steeds ingewikkeldere zuiveringsprocessen. Zij die zich moeten aanpassen aan een realiteit waarin water minder vanzelfsprekend is.
Daarom moeten we jongeren nu al betrekken. Niet omdat ze álle antwoorden hebben, maar omdat hun denkkracht ons verder helpt. Jongeren zijn minder gevangen in bestaande systemen. Waar volwassenen vaak redeneren vanuit regels, beleid en ‘zo doen we dat al jaren’, denken jongeren vrijer en opener. Precies dat is nodig om tot nieuwe inzichten en onverwachte oplossingen te komen.
Jonge activisten
Het Amerikaanse Flint is een pijnlijk voorbeeld. Daar kregen duizenden kinderen jarenlang vervuild water binnen. Tien jaar later zijn juist die kinderen uitgegroeid tot jonge activisten. Ze organiseren campagnes, voeren gesprekken met beleidsmakers en zetten zich in voor hun gemeenschap. Hun boodschap is krachtig: jongeren kunnen niet alleen het probleem ondergaan, maar ook de motor zijn van verandering.
Willen we in Nederland wachten tot de crisis toeslaat? Of benutten we de kracht van jongeren nú al, om problemen te voorkomen in plaats van te genezen?
Alle jongeren doen mee
Organisaties die jongeren betrekken, richten hun blik vaak als eerste op studenten met specialistische kennis. Bij water bijvoorbeeld jongeren van de TU Delft. Hun expertise is belangrijk, maar laat dat geen excuus zijn om anderen buiten te sluiten. Ook mbo’ers, middelbare scholieren en jongeren die weinig met techniek hebben, brengen waardevolle ideeën. Het gaat om bewustwording, verbeelding en de vraag: hoe zien zij hun toekomst met schoon water?
Ik nodig organisaties in de watersector uit: zie jongeren niet als randgroep, maar als serieuze co-creators. Hun frisse blik, creativiteit en betrokkenheid zijn onmisbaar om ons water toekomstbestendig te maken. Meer weten over jongerenparticipatie? Download dit stappenplan of plan een kennismaking in mijn agenda.
3 tips om bewustwording te vergroten onder jongeren
Waterkwaliteit klinkt al snel als een abstract thema. Voor veel jongeren staat water gelijk aan ‘gewoon uit de kraan’. Hoe maak je het concreet? Door ze zelf te laten meten, testen en ervaren.
- Laat jongeren watermonsters nemen in hun eigen buurt.
- Organiseer een challenge of hackathon waarin ze oplossingen bedenken.
- Betrek ze bij het ontwikkelen van campagnes die jongeren aanspreken: níet vóór hen bedacht, maar mét hen gemaakt.
Zo verandert een ver-van-mijn-bed-thema in iets persoonlijks: dit gaat over mijn omgeving, mijn gezondheid, mijn toekomst.
